Grauwe Gans

Geluid

Luidruchtig en onmiskenbaar boers: een diep, gaggelend aahng-ahng-ahng, precies zoals een boerderijgans. Bij opvliegen een snel ratelend geschetter, dag en nacht hoorbaar boven winterse slaapplaatsen. Tussen partners klinken het hele jaar zachte, kirrende contactgeluiden, duidelijk lager van toon dan bij de kolgans.

Herkenning

Forse, zwaargebouwde grijze gans met een dikke, egaal oranjeroze snavel bij de westelijke vorm en roze poten. De voorvleugel is opvallend lichtgrijs en valt in vlucht van boven en van onder op als een bleek paneel dat geen andere gans zo heeft. Oudere vogels hebben een wisselend aantal zwarte buikvlekken; juvenielen zijn egaler, doffer en ongevlekt.

Verwarrings­soorten

Kolgans is kleiner en donkerder, met witte snavelbasis en zwarte buikbanden; rietgans en toendrarietgans hebben een donkere snavel met oranje band en oranje poten. Bij twijfel neem je de lichte voorvleugel en de zware, egale snavel samen, want alleen de grauwe gans combineert die twee.

Leefgebied

Broedt in rietmoerassen, kleiputten, natuurontwikkelingsgebieden en verruigde oeverlanden. Daarbuiten foerageert hij op grasland, wintergraan en oogstresten van suikerbieten en maïs, met slaapplaatsen op open water of ondiepe plassen op veilige afstand van de dijk.

Verspreiding en trek

Broedt van IJsland en Schotland tot Midden-Azië. Nederland is zowel broedgebied als belangrijk overwinteringsgebied voor noordelijke vogels. In Spanje is de soort vooral bekend als wintergast in indrukwekkende aantallen in Doñana en de lagunes van Villafáfila, terwijl de broedpopulatie er klein blijft.

• Jaarrond
• Broedvogel (zomer)
• Winter
• Doortrek
• donker = kerngebied, licht = dun verspreid

Waar en wanneer kijken

De beste momenten zijn oktober tot februari in het eerste licht, wanneer groepen van de slaapplaats naar de akkers vertrekken; je hoort ze lang voordat je ze ziet. Ga op een polderdijk staan met de wind in het gezicht. In april verraden families met donsgele pullen zich langs rietkragen.

Staat van instandhouding

Sterk toegenomen in Noordwest-Europa dankzij bescherming, vernatting en voedselrijk landbouwland, waardoor een zeldzame broedvogel een standvogel werd. De keerzijde is schade aan gewassen en aanhoudende discussie over beheer en afschot. In delen van Zuid-Europa is de soort als broedvogel juist schaars gebleven.