Vale Gier

Geluid

Bijna geheel zwijgzaam in de lucht. Aan het kadaver en op de slaapplaatsen wordt geblazen, gegromd en gesnauwd: een schor chrrrrr en scherp gesis tussen vechtende vogels. Vooral te horen bij muladares en in de kolonies tijdens het broedseizoen van januari tot juni.

Herkenning

Enorm, met zeer brede vleugels met gespreide 'vingers' en een korte, vierkante staart die nauwelijks achter de vleugels uitsteekt. Zweeft op vlakke tot licht opgeheven vleugels met naar voren geduwde handen. Zandkleurig lichaam en lichte dekveren contrasteren sterk met zwarte slagpennen; witte donzige kraag, kale bleke hals. Juveniel donkerder met bruine kraag.

Verwarrings­soorten

Monniksgier: zelfde formaat maar egaal donker, met een breder, rechthoekiger vleugelprofiel, een langere wigvormige staart en zonder het contrast tussen lichte dekveren en donkere slagpennen. Bij tegenlicht helpt de kop: de monniksgier heeft een zware donkere kop, de vale gier een bleke dunne hals. Lammergier: veel langere spitse vleugels en wigvormige staart.

Leefgebied

Kalkrotswanden en kloven voor de kolonies, met daaromheen uitgestrekte extensieve veehouderij: dehesa, graansteppe en berghellingen waar dood vee valt. Vliegt dagelijks tientallen kilometers en gebruikt daarbij betrouwbare hellingstijgwind langs bergruggen en de randen van de meseta.

Verspreiding en trek

Iberië is het bolwerk — Pyreneeën, Ebrovallei, Cantabrisch gebergte, Extremadura en de sierra's van Andalusië — met verder kolonies in Frankrijk, Italië, de Balkan en Turkije. Onvolwassen vogels zwerven ver naar het noorden; sinds enkele jaren duiken in de zomer regelmatig groepen op in België en Nederland.

• Jaarrond
• Broedvogel (zomer)
• Winter
• Doortrek
• Trekrichting
• donker = kerngebied, licht = dun verspreid

Waar en wanneer kijken

Van april tot september, tussen tien uur en het heetst van de middag als de thermiek staat. Ga bij een bekende kolonie zitten, bijvoorbeeld Monfragüe, de Hoces del Duratón of de Foz de Arbayún, en kijk vanaf de bovenrand van de kloof neer op zwevende vogels.

Staat van instandhouding

Sterk hersteld sinds de wettelijke bescherming en de heropening van kadaverplaatsen na de strenge EU-regels uit de gekkekoeienziektecrisis. Blijvende bedreigingen zijn illegaal gif tegen roofdieren, ontstekingsremmers zoals diclofenac in veekadavers, aanvaringen met windturbines en hoogspanningsleidingen en het verdwijnen van extensieve veehouderij.