Alle soorten › Valkachtigen › Valken › Slechtvalk
Slechtvalk
Falco peregrinus | Peregrine Falcon | Halcón peregrino
De snelste vogel ter wereld, die zijn prooi in een stootduik uit de lucht slaat. Na de bijna-uitroeiing door DDT broedt hij nu op kerktorens, hoogspanningsmasten en havenkranen, midden in het Nederlandse landschap.
Geluid
Bij de horst een luid, schor en aanhoudend alarm: kèk-kèk-kèk-kèk, hard en woedend, veel zwaarder dan dat van de torenvalk. Daarnaast een klagelijk ie-tsjip bij de prooioverdracht. Vooral van februari tot juni, wanneer paren boven kerktorens en kliffen roepen.
Opname: Sternanita3 — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Herkenning
Compact en zwaargebouwd, met brede borst, korte staart en brede, aan de basis krachtige vleugels die in de aanval tot sikkels vernauwen. Adult leigrijs boven en fijn dwarsgebandeerd wit onder, met een brede zwarte baardstreep op een witte wang. Juveniel bruin, met lengtestrepen in plaats van banden op de onderdelen.
Verwarringssoorten
Boomvalk: veel slanker, met langere en smallere sikkelvleugels, roestrode broek en zware lengtestrepen, en met een lichtere, wendbaardere vlucht. Lannervalk in Zuid-Europa: langer gestaart, bleker, met roomkleurige kruin en smallere baardstreep, jagend lager en meer glijdend. Jonge slechtvalken kunnen door de gestreepte borst op een boomvalk lijken.
Leefgebied
Van oorsprong rotswanden en zeekliffen, tegenwoordig ook kerktorens, schoorstenen, elektriciteitscentrales en hoogspanningsmasten. Jaagt boven open terrein: wadden, polders, plassen en havens, overal waar duiven, steltlopers en eenden in de lucht te pakken zijn.
Verspreiding en trek
Verspreid over heel Europa, van de Noorse kust tot de Spaanse sierra's. In Nederland een toegenomen broedvogel op kunstwerken en jaarrond aanwezig; in de winter komen er noordelijke vogels bij op het wad en in de Delta. In Spanje standvogel op kliffen en in stadscentra.
- Jaarrond
- Broedvogel (zomer)
- Winter
- Doortrek
- Trekrichting
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Waar en wanneer kijken
Van oktober tot maart op het wad of in de Delta, met opkomend tij: let op het moment dat een hele wolk steltlopers plotseling opgaat en samenbalt. Bij bekende torens loont het om in maart en april te wachten op de baltsvlucht en de prooioverdracht.
Staat van instandhouding
Een van de grote successen van de natuurbescherming: na de ineenstorting door DDT en andere organochloorverbindingen is de soort in heel Europa hersteld, geholpen door nestkasten op gebouwen. Illegale vervolging vanuit duivensportkringen, roof van eieren en jongen en aanvaringen blijven lokale problemen.