Alle soorten › Valkachtigen › Valken › Torenvalk
Torenvalk
Falco tinnunculus | Common Kestrel | Cernícalo vulgar
De enige Europese roofvogel die routinematig biddend boven een berm hangt, met de kop roerloos in de wind. Zo alledaags dat hij vaak wordt overgeslagen, terwijl het kleurverschil tussen man en vrouw juist prachtig is.
Geluid
Bij het nest en in conflicten een schel, snel herhaald kie-kie-kie-kie, scherper en hoger dan bij de meeste valken. Vooral hoorbaar van maart tot juni rond nestkasten, kerktorens en rotswanden; bedelende jongen roepen schor door tot in augustus.
Opname: Pascal Christe — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Herkenning
Slank, langgestaart valkje met spitse maar niet zeer scherpe vleugels en een lange, aan het eind afgeronde staart. Mannetje: blauwgrijze kop en staart met brede zwarte eindband, rosse rug met kleine zwarte vlekjes. Vrouwtje en juveniel bruin met dwarsbanden op rug en staart. Bidt met hangende poten en waaiervormig gespreide staart.
Verwarringssoorten
Kleine torenvalk: compacter en korter gestaart, mannetje met ongevlekte rug, blauwgrijs vleugelpaneel en witte nagels, en vrijwel altijd in koloniale groepen boven Spaanse dorpen. Boomvalk: korter gestaart, sikkelvormige vleugels, donker en zwaar gestreept, en bidt nooit. Sperwer: ronde vleugels en stotende vlucht, zonder bidgedrag.
Leefgebied
Open en halfopen land: bermen, dijken, ruige braakstroken, jonge polders en akkerranden met veldmuizen. Broedt in oude kraaiennesten, kerktorens, nissen in gebouwen en nestkasten, en jaagt vaak vanaf paaltjes, hekken en lantaarnpalen langs snelwegen.
Verspreiding en trek
Broedvogel in vrijwel heel Europa. In Nederland verspreid over het hele land, maar het talrijkst in open akkerland en jonge polders; noordelijke vogels trekken weg, Nederlandse blijven grotendeels. In Spanje jaarrond talrijk, met in de winter een instroom van Midden-Europese vogels.
- Jaarrond
- Broedvogel (zomer)
- Winter
- Doortrek
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Waar en wanneer kijken
Jaarrond, maar het makkelijkst in oktober en november, wanneer jonge vogels langs snelwegbermen bidden. Kijk in de vroege ochtend en het laatste uur van de dag boven ruige stroken; de dichtheid van muizen bepaalt waar de vogels staan.
Staat van instandhouding
In grote delen van Noordwest-Europa afgenomen door intensivering van de landbouw en het verdwijnen van ruige, muizenrijke randen. Rodenticiden hopen zich op in de prooi, en verkeersslachtoffers langs snelwegen en het verdwijnen van nestplaatsen in gerenoveerde schuren en torens spelen eveneens mee.