Groene Specht

Geluid

Een luide, doorlopende, licht dalende lachroep kju-kju-kju-kju, over grote afstand hoorbaar en het hele jaar te horen maar het luidst van februari tot mei. Roffelt zelden, en dan zacht en aarzelend, wat hem meteen van de bonte spechten onderscheidt. In de vlucht een kort, hard kjuk.

Herkenning

Fors en zwaargebouwd, groen van boven met een gele stuit die opvalt zodra hij wegvliegt, een rode kruin tot in de nek en een zwart masker rond een lichte iris. Het mannetje heeft een rode kern in de zwarte baardvlek, het wijfje een geheel zwarte. Jonge vogels zijn zwaar gevlekt en gebandeerd. Zware, diep golvende vlucht, meestal laag over gras.

Verwarrings­soorten

In Iberia is de vergelijking met de Iberische groene specht beslissend: die heeft een grijzer gezicht met veel minder zwart rond het oog, mist het volle zwarte masker en geldt inmiddels als aparte soort. Grijskopspecht is kleiner en zachter groen, met grijze kop, rood alleen op het voorhoofd bij het mannetje en geen masker, en roept in een duidelijk dalende, wegstervende reeks.

Leefgebied

Halfopen landschap: oude landgoederen, boomgaarden, houtwallen, bosranden en heidevelden, altijd met kort, mierenrijk gras of open zand binnen bereik. Ook op golfbanen, in parken en in grote tuinen met oude loofbomen om een nestholte in te hakken.

Verspreiding en trek

Heel Europa behalve Ierland, IJsland en het uiterste noorden. In Nederland algemeen op de zandgronden, in duinen en op landgoederen. In Spanje wordt hij vervangen door de Iberische groene specht, die vrijwel het hele schiereiland bezet; echte Picus viridis broedt alleen in de Pyreneeën en het uiterste noordoosten. Standvogel.

• Jaarrond
• Broedvogel (zomer)
• Winter
• Doortrek
• donker = kerngebied, licht = dun verspreid

Waar en wanneer kijken

Loop in maart en april vroeg over een landgoed, duinrand of heideveld met kort gras en luister naar de lach; scan daarna kale grasplekken en mierenbulten. Opvliegende vogels tonen de gele stuit. Zachte, sneeuwvrije winters geven de beste kansen op langdurig foeragerende vogels.

Staat van instandhouding

In Noordwest-Europa de laatste decennia toegenomen dankzij zachte winters en meer kort begraasd grasland, maar strenge winters met langdurige sneeuwbedekking doen de stand tijdelijk instorten. Het verlies van mierenrijke schrale graslanden door bemesting, verruiging en vergrassing blijft de belangrijkste bedreiging.