Rotsduif

Geluid

Een rollend, klagend koeren dat door de rotswand galmt: oe-roeh-koe, met de klemtoon op de tweede lettergreep en langzaam wegstervend. Klinkt het hele jaar, het meest van februari tot juni. Bij het opvliegen klappen de vleugels hard tegen elkaar, een geluid dat vaak eerder opvalt dan de vogel zelf.

Herkenning

Blauwgrijze duif met twee scherpe zwarte vleugelstrepen, een groenpaars glanzende halszijde, een donkere staartband en een helderwitte stuit die in vlucht als een vlek oplicht. De ondervleugel is wit en steekt sterk af tegen de donkere handpennen. Zuivere wilde vogels lijken onderling sprekend op elkaar; verwilderde stadsduiven variëren van zwart tot bont en wit.

Verwarrings­soorten

De holenduif is kleiner en donkerder, mist de witte stuit, heeft slechts korte onderbroken vleugelstrepen en een grijze ondervleugel. De houtduif is veel groter, met witte halsvlek en witte vleugelband. Het lastigst zijn verwilderde stadsduiven: alleen vogels met een smetteloos witte stuit, twee volle zwarte strepen en een witte ondervleugel gelden als wild.

Leefgebied

Steile zeekliffen, kalkrotsen, kloven en grotten, met graanakkers, stoppels en kortgrazige weiden binnen bereik om te foerageren. In het binnenland dienen ruïnes, kerktorens en oude bruggen als vervanging. Verwilderde vogels volgen hetzelfde patroon in beton: gebouwen als klif, pleinen en havens als akker.

Verspreiding en trek

De wilde rotsduif broedt langs de kusten van Schotland, Ierland en de Middellandse Zee en in de rotsmassieven van Spanje, waar nog vrij zuivere populaties leven. In Nederland komt geen wilde rotsduif voor: alle vogels stammen af van ontsnapte post- en sierduiven en zijn verwilderd in steden, havens en onder viaducten.

• Jaarrond
• Broedvogel (zomer)
• Winter
• Doortrek
• donker = kerngebied, licht = dun verspreid

Waar en wanneer kijken

Zoek in mei langs een steile kustwand in Schotland of Iberië en kijk vroeg in de ochtend, wanneer de duiven van de slaapgrotten naar de akkers vliegen. Let bij elke groep op de witte stuit en de witte ondervleugel, en wees streng in de beoordeling: één bruine of witte veer verraadt al inmenging van stadsduiven.

Staat van instandhouding

De soort als geheel is talrijk en niet bedreigd, maar de zuivere wilde vorm verdwijnt geleidelijk door voortdurende kruising met verwilderde duiven. Verlies van kleinschalige akkerbouw bij de kliffen en het afsluiten van oude gebouwen verkleinen het broedaanbod. In steden ligt het probleem omgekeerd, waar overlast en bestrijding het beheer bepalen.