Flamingo

Geluid

Ganzenachtig, wat iedereen verrast: een nasaal, blatend ka-ha en een laag knorrend gesnater in foeragerende groepen, dat kilometers ver over plat water draagt. Overvliegende troepen zijn even luidruchtig als ganzen. Het hele jaar hoorbaar, het hardst bij kolonies in het voorjaar.

Herkenning

Zeer grote, extreem langbenige en langhalzige vogel, overwegend bleek roze wit met karmijnrode dekveren en zwarte slagpennen die pas in vlucht echt opvallen. De snavel is roze met een scherp afgesneden zwarte punt en een sterke knik naar beneden; de poten zijn roze. Juvenielen zijn grijsbruin met grijze snavel en poten en kleuren pas na enkele jaren roze.

Verwarrings­soorten

De kleine flamingo is kleiner, dieper roze en heeft een donkerrode snavel die op afstand geheel zwart lijkt. De chileense flamingo, veel gehouden in parken, heeft grijze poten met rode gewrichten. In Nederlandse en Duitse groepen zitten alle drie door elkaar, dus controleer altijd snavelpatroon en pootkleur.

Leefgebied

Ondiepe zoute en brakke wateren zonder vegetatie: zoutpannen, kustlagunes, riviermondingen en commerciële salinas, waar hij met de kop ondersteboven het slib zeeft. Broedt op modderkegels op eilandjes die onbereikbaar zijn voor grondpredatoren, en heeft daarvoor een stabiel waterpeil nodig.

Verspreiding en trek

Het zwaartepunt ligt in het Middellandse Zeegebied: Fuente de Piedra, de omgeving van Doñana, de Ebrodelta, de salinas van Santa Pola en de Camargue. In Nederland broedt een gemengde kolonie in het Zwillbrocker Venn net over de Duitse grens, met vogels die in de Delta en het Wad foerageren; elders is de soort een schaarse dwaalgast.

• Jaarrond
• Broedvogel (zomer)
• Winter
• Doortrek
• donker = kerngebied, licht = dun verspreid

Waar en wanneer kijken

Voor Spanje: Fuente de Piedra in april en mei, als duizenden vogels broeden. Kom vroeg, voordat de hittenevel het beeld doet trillen. In Nederland zijn augustus tot oktober de beste maanden op het Zwarte Meer en in de Delta, met laagstaand avondlicht dat het roze versterkt.

Staat van instandhouding

In Europa toegenomen sinds de belangrijkste kolonies streng beschermd werden en de zoutwinningsgebieden behouden bleven. Kwetsbaar blijft de soort door haar afhankelijkheid van een handvol broedplaatsen: één droog jaar of één ernstige verstoring kost een heel broedseizoen. Loodvergiftiging en waterpeilbeheer spelen lokaal mee.